اجرای طرح رجیستری علاوه بر مزایای فراوان مانند سر و سامان دادن به اوضاع بازار موبایل، حذف تقریباً موفق رویه قاچاق، بهبود اوضاع خدمات پس از فروش و بسیاری موارد دیگر؛ به دلیل روند خاص ثبت و فعالسازی دستگاه ها و رویه های متعدد برای انواع گوشی بر حسب نوع وارد شدن محصول، مالکیت و … باعث سردرگمی بسیاری از کاربران می شود. این موضوع نیاز به آموزش رجیستری گوشی و توضیح رویه های این طرح را به امری ضروری تبدیل کرده است و به همین دلیل در این مطلب قصد داریم تا به بررسی از صفر تا صد فعالسازی دستگاه بپردازیم. با ما همراه باشید.
طرح رجیستری یا همان ثبت اصالت دستگاه، فرآیندی الزامی برای تمامی گوشی ها و تبلت های سیم کارت خور در ایران است تا از قاچاق کالا جلوگیری شود. کلیه خریداران موظف هستند در لحظه خرید و نهایتاً تا ۳۰ روز پس از روشن کردن دستگاه، با استفاده از کد فعال سازی (که روی جعبه، کارت گارانتی یا پیامک موجود است) نسبت به رجیستر کردن گوشی اقدام کنند. عدم انجام این کار منجر به قطع خدمات اپراتوری و آنتن دهی دستگاه خواهد شد.
برای انجام نحوه فعال سازی گوشی سه روش اصلی وجود دارد: استفاده از کد دستوری #7777*، مراجعه به وب سایت سامانه همتا و استفاده از اپلیکیشن همتا. سریع ترین روش برای اکثر کاربران، شماره گیری کد دستوری است که بدون نیاز به اینترنت و تنها با داشتن شناسه IMEI و کد فعال سازی ۶ رقمی انجام می شود. همچنین مسافران باید ابتدا گوشی خود را در گمرک اظهار کرده و سپس هزینه های گمرکی را پرداخت نمایند.
| ویژگی | فعال سازی با سایت سامانه همتا | فعال سازی با کد USSD | فعال سازی با اپلیکیشن همتا |
| دسترسی | نیاز به اینترنت و مرورگر | بدون نیاز به اینترنت (فقط با گوشی) | نیاز به نصب اپلیکیشن و اینترنت |
| سهولت استفاده | رابط کاربری گرافیکی و واضح | نیازمند دقت در وارد کردن کدها | رابط کاربری موبایلی و دسترسی سریع |
| مناسب برای | کاربران آشنا با محیط وب | کاربران بدون دسترسی به اینترنت یا ترجیح دهندگان به کدهای دستوری | کاربران موبایل که به دنبال راهکار سریع و همه جانبه هستند |
| مراحل | ورود به سایت، ثبت نام، وارد کردن اطلاعات (IMEI، سیم کارت، کد فعال سازی) | شماره گیری کد #7777#*، انتخاب گزینه فعال سازی، وارد کردن اطلاعات | نصب اپلیکیشن، ورود، انتخاب گزینه فعال سازی، وارد کردن اطلاعات |
| اطلاعات مورد نیاز | کد IMEI، شماره سیم کارت، کد فعال سازی | کد IMEI، شماره سیم کارت، کد فعال سازی | کد IMEI، شماره سیم کارت، کد فعال سازی |
طرح رجیستری، یکی از اقدامات مهم دولت در راستای مبارزه با قاچاق کالا و ساماندهی بازار لوازم الکترونیکی، به ویژه گوشی های تلفن همراه، بوده است. اجرای این طرح که با هدف احراز هویت و اصالت دستگاه های وارد شده به کشور صورت می گیرد، نیازمند طی مراحل خاصی توسط کاربران است. در این بخش، به تفصیل به این مراحل و جزئیات مربوط به آن ها خواهیم پرداخت.
طرح رجیستری (ثبت دستگاه های دارای سیم کارت) با رویکرد مبارزه با قاچاق و ورود غیر قانونی محصولاتی از قبیل گوشی، تبلت، لپ تاپ های مجهز به سیم کارت، کارتخوان های بانکی و به طور کلی تمامی دستگاه های سیم کارت خور طراحی و اجرا شد. سابقه اجرای این طرح به اواسط سال 1385 باز می گردد؛ هر چند در آن زمان این طرح به علت نبود زیرساخت مناسب در اوایل سال 1386 متوقف شد. سرانجام طرح رجیستری گوشی در مهرماه سال 1396 و با مطالعات و بررسی فراوان و ایجاد منابع و زیرساخت های مورد نیاز توسط وزارت صمت به اجرا گذاشته شد.
فعال سازی گوشی و دستگاه توسط همتا و طرح رجیستری پدیدهای جدید و مختص ایران نیست و تقریباً در تمامی کشورها در حال انجام است. اجری این طرح در ایران بر عهده سامانه همتا است و در این طرح مالک تلفن همراه موظف است تا ظرف مدت یک ماه گوشی یا دستگاه سیم کارت خور خود را با استفاده از کد فعال سازی که در اختیار وی قرار می گیرد، در این سامانه ثبت و فعال سازی کند؛ در غیر این صورت گوشی یا دستگاه مذکور غیرفعال شده و دیگر قادر به برقراری ارتباط نخواهد بود.
بر اساس طرح رجیستری، فعالسازی دستگاه های سیم کارت خور مانند گوشی تلفن همراه در سامانه همراه برای ادامه آنتن دهی دستگاه در شبکه های مخابراتی اپراتورهای موبایل ضروری و الزامی است. بنابراین اگر قصد خرید گوشی موبایل یا تبلت (دستگاه های سیم کارت خور) را دارید بسیار مهم است که در هنگام خرید ابتدا استعلام اصالت دستگاه و سپس در همان زمان خرید فعال سازی گوشی یا تبلت خود در سامانه همتا با استفاده از کد فعال سازی مربوطه را انجام دهید. بدیهی است اگر ظرف مدت 30 روز برای فعال سازی دستگاه اقدام نکنید، آنتن دهی آن قطع و دستگاه در شبکه های مخابراتی کشور بلااستفاده خواهد شد.
نکته بسیار حیاتی که آموزش رجیستری گوشی در سامانه همتا بر آن تاکید دارد، انجام فرآیند در حضور فروشنده است. در صورتی که قصد خرید دستگاه دارید، حتما آن را در حضور فروشنده، به کمک کد فعال سازی، برای سیم کارت خود فعال سازی نمایید. در صورت عدم فعال سازی دستگاه، آنتن دستگاه پس از مدت کوتاهی قطع شده و مسئولیت هرگونه عواقب ناشی از این موضوع، برعهده خریدار می باشد. به عنوان نمونه، درصورت سوء استفاده از شناسه (IMEI) دستگاه خریداری شده در شبکه، چنانچه فرآیند فعال سازی توسط خریدار انجام نشده باشد، کلیه حقوق قانونی از جمله حق استفاده از دستگاه، برای مالک قبلی دستگاه در نظر گرفته خواهد شد. در این صورت، شما که دستگاه را خریداری کرده اما انتقال مالکیت نگرفته اید، متضرر اصلی خواهید بود.
این روش، گزینه ای ایده آل برای کاربرانی است که به اینترنت دسترسی ندارند یا ترجیح می دهند از طریق کدهای دستوری اقدام کنند. مراحل دقیق آن طبق اعلام رسمی سامانه همتا به شرح زیر است:
نحوه فعال سازی گوشی با اپلیکیشن همتا، بسیار مشابه با سایت این سامانه است و از گزینه های مشابهی برخوردار است.
گفتنی است در قسمت فعالسازی این نرم افزار دو گزینه برای پیدا کردن کد IMEI گوشی تعبیه شده است که شامل «دریافت شناسه من» و «دریافت از طریق بارکدخوان» میشود. این دو گزینه در یافتن سریع و آسان کد IMEI گوشی کمک حال کاربران خواهد بود.
بسیاری از کاربران هنگام آموزش رجیستری گوشی با این سوال مواجه می شوند که کد را از کجا بیاوریم؟ کد فعال سازی، کلید ورود دستگاه شما به شبکه مخابراتی است. بسته به دستگاهی که خریداری کرده اید، کد فعال سازی به یکی از روش های زیر در اختیار شما قرار می گیرد:
کد فعال سازی معمولاً روی جعبه یا کارت گارانتی دستگاه چاپ شده است. در غیر این صورت می توانید ضمن تماس با شرکت واردکننده که در استعلام اصالت سامانه همتا نمایش داده می شود، نسبت به مطالبه در خصوص عدم وجود کدفعالسازی اقدام کنید.
برای دستگاه هایی که انتقال مالکیت داده می شوند، کد فعال سازی در پیامک با سرشماره HAMTA ذکر شده است.
کد فعال سازی در پیامک تأیید درخواست و کارتابل مسافر وجود دارد. دقت داشته باشید این دستگاه ها صرفا برای استفاده شخصی مسافر هستند.
یک نکته بسیار مهم حقوقی و مالی این است که ارائه کد فعال سازی، به هیچ عنوان هزینه ای نداشته و فروشنده موظف است آن را در اختیار خریدار قرار دهد. حتماً در صورت مشاهده هرگونه تخلف در این زمینه و دریافت هزینه بابت کد فعال سازی، خدمات رجیستری، ارائه نشدن کد فعال سازی توسط فروشنده و …، می توانید از طریق مراجع ذیصلاح شکایت خود را ثبت کنید.
شناسه IMEI (International Mobile Equipment Identity) یک کد ۱۵ رقمی منحصربه فرد است که برای هر دستگاه سیم کارت خور تعریف می شود. این کد، هویت اصلی دستگاه شما در شبکه مخابراتی است. برای یافتن این کد، چندین روش وجود دارد:
با شماره گیری کد #06#* بر روی گوشی خود، می توانید کد IMEI را مشاهده کنید. این روش سریع ترین و رایج ترین راه برای دسترسی به این شناسه است.
کد IMEI معمولاً بر روی جعبه اصلی گوشی یا تبلت شما درج شده است.
در بخش تنظیمات گوشی، معمولاً در قسمت “درباره تلفن” یا “System”، می توانید شناسه IMEI را پیدا کنید.
در برخی مدل های قدیمی تر، این کد ممکن است مستقیماً بر روی بدنه پشتی دستگاه یا زیر باتری حک شده باشد.
همان طور که گفته شد هنگام خرید گوشی تلفن همراه باید اطمینان حاصل کنید که نهایتاً تا 30 روز پس از روشن کردن گوشی با سیم کارت فعال، آن را در سایت همتا ثبت و فعال سازی کنید؛ هر چند مؤکداً توصیه می شود این کار را در لحظه خرید گوشی و در حضور فروشنده انجام دهید. با توجه به ماهیت طرح رجیستری در صورتیکه گوشی تا قبل از اتمام بازه زمانی 30 روزه و در مورد گوشی های مسافری در لحظه ورود به کشور ثبت نشود، پس از اتمام بازه زمانی و غیر فعال شدن دستگاه متأسفانه امکان فعال سازی گوشی غیر فعال شده وجود نداشته، آنتن دهی دستگاه قطع می گردد و دیگر در شبکه مخابراتی کشور قابل استفاده نخواهد بود.
در صورتی که فعال سازی دستگاه آکبند قانونی به کمک کد فعال سازی انجام نشود، این دستگاه پس از مدت کوتاهی قطع خواهد شد. همچنین اگر فعال سازی دستگاه کارکرده، به کمک کد فعال سازی موجود در پیامک انتقال مالکیت HAMTA انجام نشود، این دستگاه همچنان تحت مالکیت سیم کارت قبلی باقی مانده و در صورت ایجاد مشکلات احتمالی، کلیه حقوق قانونی برای سیم کارت قبلی در نظر گرفته خواهد شد.
سامانه همتا در مورد گوشی های کارکرده توصیه می کند که حتماً در زمان خرید گوشی کارکرده و دست دوم آن را انتقال مالکیت داده و مجدداً فعالسازی کنید. انجام رجیستری گوشی هم برای فروشنده و هم خریدار ضروری است؛ زیرا با انتقال مالکیت، فروشنده تملک و تبعات حقوقی را به خریدار منتقل می کند و خریدار نیز مالکیت دستگاه خریداری شده را به نام خود درآورده و از سوءاستفاده احتمالی و پیامد های ناخوشایند آن جلوگیری خواهد کرد.
فرآیند فعال سازی و انتقال مالکیت گوشی های دست دوم در یک عملیات واحد انجام می شود که با انتخاب گزینه «انتقال مالکیت» در سامانه همتا قابل انجام است. پروسه انتقال مالکیت نیز بسیار مشابه پروسه فعالسازی است و همانند فرآیند رجیستری از سه طریق کد دستوری *7777# و اپلیکیشن و سایت سامانه همتا در دسترس کاربران قرار دارد.
مسافرانی که گوشی را در سفر خارجی خریداری و وارد کشور کرده اند، در صورتیکه تمایل دارند پس از 30 روز مهلت طرح رجیستری همچنان به استفاده از گوشی بپردازند، می بایست گوشی خود را به صورت «ثبت گوشی مسافری» رجیستر کنند. مراحل این فرآیند به شرح زیر است:
مسافران سفرهای خارجی در اولین مرحله می بایست گوشی که در خارج از کشور تهیه کرده اند را حتماً در مبادی ورودی و الزاماً در لحظه ورود به کشور به صورت حضوری اظهار کنند. در این مرحله اطلاعات مربوط به مسافر و گوشی یا دستگاه سیم کارت خور از قبیل شناسه/شناسه های دستگاه، مشخصات و کد ملی مسافر، شماره تماس و سایر مشخصات گوشی یا دستگاه مورد نظر توسط گمرگ ثبت و سپس تأیید می گردد.
پس از اظهار حضوری دستگاه در گمرک مسافران تا 30 روز فرصت دارند تا با مراجعه به سایت پنجره واحد تجارت فرامرزی گمرگ یا همان سایت گمرک برای رجیستر گوشی ، عوارض گمرکی دستگاه مذکور را پرداخت کنند. پس از این مرحله کد فعالسازی دستگاه توسط وزارت معدن، صنعت و تجارت به صورت پیامکی یا در سامانه همتا در اختیار مسافر قرار خواهد گرفت. در انتها مسافر قادر خواهد بود تا با این کد برای فعالسازی و ثبت گوشی مورد نظر در سامانه همتا اقدام نماید.
یکی از نکات فنی که در راهنمای فعال سازی موبایل باید به آن دقت ویژه ای داشت، تطابق شناسه هاست. پس از انجام موفق فرایند فعال سازی، شناسه های IMEI فعال شده برای سیم کارت فعال کننده دستگاه، پیامک می شود. دقت داشته باشید شناسه های ذکر شده در پیامک تایید فعال سازی، باید با شناسه های IMEI دستگاه (قابل رویت روی جعبه، پشت باتری، شماره گیری #06#*)، تطابق کامل داشته باشند. هرگونه عدم مطابقت را باید سریعاً با مرکز پاسخ گویی همتا به شماره 096366 در میان بگذارید.
همچنین برای فعالسازی دستگاه های دو یا چند سیمکارته، تنها کافیست با استفاده از کد فعالسازی درج شده روی کارت گارانتی، شناسه یکی از اسلات ها را فعال نمود. با فعالسازی یک شناسه، شناسه های مربوط به اسلات های دیگر نیز بصورت خودکار فعال خواهند شد. فراموش نکنید که کد فعالسازی، یک کد یکبار مصرف است و پس از فعالسازی دیگر قابل استفاده مجدد نیست.
طرح رجیستری اگرچه در ابتدا پیچیده به نظر می رسد، اما مکانیسمی برای شفافیت بازار است. دستگاه هایی که تا قبل از مشمول شدن در طرح رجیستری در شبکه فعال بوده اند، به عنوان دستگاه مجاز شناخته شده و می توانند از شبکه های اپراتوری به صورت دائم استفاده کنند و احتیاجی به فعال سازی ندارند. اما اگر صاحب این دستگاه قصد فروش آن را داشته باشد، باید ابتدا دستگاه را از طریق فرایند افزودن دستگاه، تحت مالکیت قطعی سیم کارت خود در آورده و سپس منتقل کند.
در خصوص هزینه ها، باید بدانید که هزینه رجیستری گوشی های مسافری متغیر است و به ارزش دلاری گوشی بستگی دارد. اما هزینه دریافت کد فعال سازی رجیستری گوشی برای دستگاه های شرکتی (گارانتی دار) صفر است.
| شرح هزینه | مبلغ (ریال) |
| عوارض گمرکی (بر اساس ارزش دستگاه) | متغیر (معمولاً بین 16 تا 30 درصد ارزش کالا) |
| مالیات بر ارزش افزوده (9%) | متغیر (محاسبه بر اساس مجموع ارزش کالا و حقوق ورودی) |
| هزینه خدمات سامانه همتا | رایگان (برای کد فعال سازی) |
| کارمزد خدمات پستی (در صورت نیاز) | تعرفه مصوب پستی |
| مجموع هزینه ها | وابسته به مدل و نرخ ارز |
اگر به عنوان مسافر وارد کشور شده اید و نیاز به پرداخت حقوق ورودی دارید، حتماً از درگاه های رسمی اقدام کنید. برخی کاربران ممکن است به اشتباه عباراتی مانند سایت رجیستری گوشی مسافری را جستجو کنند؛ دقت کنید که مرجع اصلی، سایت گمرک و سپس سامانه همتا می باشد.
طرح رجیستری، نه تنها ابزاری برای مبارزه با قاچاق، بلکه گامی در جهت شفافیت و قانون مندی در بازار دیجیتال است. با رعایت مراحل فعال سازی، شما نه تنها از قانونی بودن دستگاه خود اطمینان حاصل می کنید، بلکه به حفظ امنیت و نظم در این حوزه نیز کمک می نمایید. انتخاب روش مناسب فعال سازی و توجه به جزئیات، تجربه ای بی دغدغه را برای شما رقم خواهد زد.
اگر هنوز دستگاه خود را تهیه نکرده اید، پیشنهاد می کنیم برای مشاهده جدیدترین مدل ها و اطمینان از اصالت کالا، سری به بخش خرید و قیمت روز گوشی موبایل در فروشگاه ایکالاتو بزنید و خریدی امن و مطمئن را تجربه کنید.
خیر، اگر دستگاه مسافری باشد و در گمرک اظهار نشده باشد، پس از ۳۰ روز قطع شده و امکان رجیستری ندارد. دستگاه های شرکتی نیز باید سریعاً فعال شوند.
این کد روی کارت گارانتی یا جعبه دستگاه های نو وجود دارد. برای دستگاه های دست دوم، پس از انتقال مالکیت پیامک می شود.
خیر، دریافت این کد برای خریدار کاملاً رایگان است و فروشنده نباید وجهی دریافت کند.
می توانید شکایت خود را در سازمان تعزیرات حکومتی یا سازمان حمایت از حقوق مصرف کنندگان ثبت نمایید.
خیر، دستگاه هایی که قبل از شروع طرح در شبکه فعال بوده اند، نیاز به فعال سازی مجدد ندارند.
با شماره گیری #7777* و انتخاب گزینه استعلام اصالت و وارد کردن IMEI، می توانید وضعیت دستگاه را چک کنید.
در گوشی آکبند کد روی جعبه است، در دست دوم کد از طریق پیامک “همتا” پس از انتقال مالکیت ارسال می شود.
بله، اگر بخواهید بیش از ۳۰ روز از خدمات اپراتورهای داخلی استفاده کنید، باید عوارض آن را بپردازید.
خیر، هر دستگاه (با یک کد فعال سازی مشخص) تنها یک بار قابلیت فعال سازی دارد و پس از آن باید از فرآیند انتقال مالکیت استفاده شود.
نظرات کاربران