بازار موبایل ایران در روزهای ابتدایی دی ماه ۱۴۰۴ با شوک قیمتی جدیدی روبرو شده است که ناشی از تغییرات ساختاری در قوانین گمرکی و نوسانات ارزی است. اگرچه قیمت جهانی محصولات برند اپل ثبات نسبی داشته است، اما مولفههای داخلی در ایران معادلات را برای مصرفکنندگان تغییر دادهاند. این افزایش قیمت آیفون که بیش از همه مدلهای جدید را تحت تاثیر قرار داده، سوالات زیادی را برای خریداران ایجاد کرده است.
بررسیهای میدانی خبرنگاران حوزه فناوری نشان می دهد که موج جدید گرانیها صرفاً یک حباب موقت نیست، بلکه نتیجه مستقیم اجرای مصوبات جدید در خصوص حقوق ورودی کالاهای لوکس است. بنابر گزارش ایرنا ، تعامل میان نرخ ارز در بازار آزاد و تعرفههای جدید دولتی، هزینه تمام شده برای واردکنندگان را به شدت بالا برده است. این موضوع باعث شده تا حتی مدلهای قدیمیتر آیفون نیز که پیش از این ثبات قیمت داشتند، با جهش قیمتی مواجه شوند و خریداران را در شوک فرو ببرند.
در تحلیل عمیقتر این ماجرا، باید به این نکته توجه کرد که زنجیره تامین کالا در ایران همواره تحت تاثیر اخبار سیاسی و اقتصادی واکنش سریع نشان می دهد. کارشناسان معتقدند که افزایش قیمت آیفون در این مقطع زمانی، ترکیبی از کمبود عرضه در برابر تقاضای انباشته شده و همچنین هزینههای سربار جدیدی است که دولت برای ثبت قانونی گوشیها وضع کرده است. این وضعیت باعث شده تا فاصله قیمتی بین گوشیهای رجیستر شده و مسافری به بیشترین حد خود در سالهای اخیر برسد و مصرفکننده نهایی بیشترین فشار را متحمل شود.
یکی از اصلیترین دلایلی که تحلیلگران برای وضعیت فعلی برمی شمارند، تغییرات اعمال شده در حقوق و عوارض گمرکی است که به طور مستقیم بر قیمت مصرفکننده تاثیر میگذارد. دولت با هدف مدیریت منابع ارزی و حمایت از تولیدات داخلی (یا کنترل واردات کالاهای لوکس)، نرخهای جدیدی را برای ترخیص گوشیهای بالای ۶۰۰ دلار اعمال کرده است که این نرخها نسبت به سال گذشته رشد چشمگیری داشتهاند. این سیاستگذاری جدید که با عنوان اصلاح نظام وارداتی معرفی شده است، عملاً هزینه ورود قانونی پرچمداران را به شدت افزایش داده است.
تاثیر این سیاستها به گونهای است که واردکنندگان رسمی مجبور به بازنگری در لیست قیمتهای خود شدهاند و همین امر موجب آشفتگی در خردهفروشیها شده است. موضوع افزایش تعرفه واردات گوشی به عنوان یک عامل بازدارنده، نه تنها حجم واردات رسمی را کاهش داده، بلکه باعث رونق گرفتن بازارهای غیررسمی و افزایش ریسک خرید برای مشتریان شده است. کارشناسان اقتصادی بر این باورند که تا زمانی که تعادلی میان نرخ ارز نیمایی و بازار آزاد ایجاد نشود و تعرفهها تعدیل نگردند، شاهد ثبات در این بخش نخواهیم بود.
عامل دیگری که همواره در بازار ایران نقش تعیینکننده دارد، نرخ برابری ارز است که گوشیهای موبایل را از یک کالای مصرفی به یک کالای سرمایهای تبدیل کرده است. زمانی که نرخ ارز دچار نوسان می شود، فروشندگان به سرعت قیمتهای خود را با نرخ جایگزینی کالا تطبیق می دهند تا از زیان احتمالی جلوگیری کنند. این رفتار هیجانی بازار باعث می شود که افزایش قیمت آیفون حتی فراتر از درصد رشد نرخ ارز اتفاق بیفتد، زیرا ریسکهای آتی نیز در قیمتگذاری لحاظ می شوند.
بسیاری از کاربران از خود می پرسند که چرا آیفون انقدر گران شد؟ پاسخ دقیق به این سوال نیازمند درک همبستگی میان تورم انتظاری و قیمت کالاهای وارداتی است. وقتی جامعه انتظار افزایش قیمت در آینده را دارد، تقاضا برای خرید کالاهای با دوام مانند موبایلهای رده بالا افزایش می یابد و این هجوم تقاضا در کنار محدودیت عرضه، قیمتها را به سطوح جدیدی پرتاب می کند. بنابراین، گرانی فعلی تنها محصول یک تصمیم دولتی نیست، بلکه بازتابی از شرایط کلان اقتصادی کشور است.
در میان تمام این نوسانات و گرانیها، نکته قابل تأمل وفاداری عجیب کاربران ایرانی به برند اپل است که حتی با وجود افزایش قیمتهای نجومی، همچنان تقاضا برای آن وجود دارد. شرکت اپل با ایجاد یک اکوسیستم یکپارچه و ارائه کیفیت ساخت بی نظیر، توانسته است جایگاهی را در ذهن مخاطب ایجاد کند که کالای آن را فراتر از یک ابزار دیجیتال، به نمادی از پرستیژ و کارایی تبدیل کند. در مقالهای که به معرفی برند اپل و تاریخچه آن پرداخته شده است، به وضوح می بینیم که استراتژی این شرکت همواره بر حفظ ارزش کالا در طول زمان استوار بوده است.
این حفظ ارزش باعث می شود که خریداران ایرانی، آیفون را به عنوان یک گزینه مطمئن برای حفظ ارزش پول خود در نظر بگیرند. برخلاف بسیاری از برندهای دیگر که پس از چند ماه با افت قیمت شدید مواجه می شوند، محصولات اپل معمولاً قیمت خود را حفظ می کنند و همین موضوع در دوران تورمی، جذابیت خرید آنها را دوچندان می کند. بنابراین، حتی با وجود موانع تعرفهای و ارزی، چرخه خرید و فروش این محصولات هرگز متوقف نمی شود و تنها الگوی مصرف تغییر می کند.
علاوه بر مسائل اقتصادی، نباید از پیشرفتهای فنی خیرهکننده در نسلهای جدید گوشیهای هوشمند غافل شد که خود عاملی برای تحریک تقاضا محسوب می شوند. شرکتهای سازنده با تمرکز بر هوش مصنوعی، بهبود چشمگیر دوربینها و پردازندههای قدرتمندتر، دلایل کافی برای ارتقای گوشی را به کاربران می دهند. این ویژگیهای فنی جدید باعث می شوند که کاربران حرفهای و علاقهمندان به تکنولوژی، با وجود قیمتهای بالا، همچنان تمایل به تهیه آخرین مدلهای بازار داشته باشند.
این اشتیاق برای تکنولوژی روز، به ویژه در مورد جدیدترین گوشی آیفون 16 که اخیراً با قابلیتهای منحصر به فرد پردازشی و دوربینهای سینمایی معرفی شده است، بیشتر به چشم می خورد. بررسی مشخصات فنی و تجربه کاربری این دستگاه نشان می دهد که اپل توانسته است استانداردهای جدیدی را در صنعت موبایل تعریف کند و همین برتری تکنولوژیک، توجیهی برای پرداخت هزینههای گزاف توسط کاربران خاص پسند فراهم کرده است. وجود چنین محصول قدرتمندی در بازار، سطح توقعات را بالا برده و رقابت را برای سایر برندها دشوارتر کرده است.
با توجه به تمام فاکتورهای ذکر شده، پیشبینی کوتاهمدت بازار موبایل حکایت از ادامه روند نوسانی دارد و انتظار کاهش چشمگیر قیمتها دور از ذهن به نظر می رسد. کارشناسان توصیه می کنند که خریداران نباید منتظر معجزه در کاهش قیمتها باشند، زیرا مولفههای اثرگذار مانند تعرفه و نرخ ارز چسبندگی بالایی دارند. تحلیل روند بازار در ماههای گذشته نشان داده است که هرگونه تعلل در خرید، معمولاً منجر به پرداخت هزینه بیشتر در آینده شده است. بنابراین اگر قصد خرید گوشی آیفون را دارید و بودجه شما اجازه می دهد، شاید اقدام در همین بازه زمانی منطقیترین تصمیم باشد. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که چرا آیفون انقدر گران شد؟ سوالی است که پاسخش در ساختار اقتصادی نهفته است و تا زمان ثبات کامل اقتصادی، این روند سینوسی ادامه خواهد داشت. در نهایت، توجه به گارانتی معتبر و اطمینان از اصالت کالا و وضعیت رجیستری، مهمترین نکاتی است که خریداران باید در این بازار آشفته مد نظر قرار دهند.
با بررسی لایحه بودجه و سیاستهای درآمدی دولت، احتمال کاهش تعرفههای گمرکی بسیار بعید به نظر می رسد. دولت روی درآمد حاصل از واردات گوشیهای بالای ۶۰۰ دلار حساب ویژهای باز کرده است، بنابراین انتظار کاهش قیمت از طریق تعدیل تعرفه واقعبینانه نیست.
خرید گوشیهای بدون رجیستری ریسک بسیار بالایی دارد. با توجه به سختگیریهای اخیر در شبکه همتا و احتمال قطع شدن سرویسدهی به این دستگاهها، توصیه اکید ما خرید دستگاههایی است که پروسه قانونی واردات را طی کردهاند تا سرمایه خریدار به خطر نیفتد.
قیمت در ایران تابعی از قیمت جهانی ضرب در نرخ ارز بعلاوه تعرفهها و سود بازرگانی است. حتی اگر قیمت جهانی ثابت باشد، تغییر یک درصدی در نرخ ارز یا افزایش هزینههای حمل و نقل و بیمه به دلیل تحریمها، اثر اهرمی روی قیمت نهایی در ویترین مغازهها دارد.
اگر کاربری هستید که تولید محتوا می کنید یا به قدرت پردازش سنگین نیاز دارید، تغییرات در پردازنده و دوربین نسل جدید محسوس است. اما برای کاربر معمولی، تفاوت عملکردی با نسل ۱۳ یا ۱۴ شاید به اندازه اختلاف قیمت فعلی در بازار ایران توجیهپذیر نباشد.
در اقتصاد تورمی، اصطلاح «بهترین زمان» معمولاً «همین الان» است. تجربه نشان داده است که انتظار برای پایین آمدن قیمتها در بلندمدت اغلب به ضرر خریدار تمام می شود، مگر اینکه گشایشهای سیاسی یا اقتصادی کلانی رخ دهد که فعلاً نشانهای از آن دیده نمی شود.
نظرات کاربران